Tham vọng của người "ươm mầm" các startup AI Trung Quốc

Hà Thanh
Chia sẻ

Sinh trưởng tại một vùng nông thôn Trung Quốc và thuộc lớp những người đầu tiên ở nước này du học Mỹ, giáo sư Li Zexiang đã hỗ trợ hàng chục startup công nghệ nước nhà. Ông mong muốn "vườn ươm" Xbotpark của mình trở thành nơi sản sinh ra nhiều công ty "kỳ lân" cho đất nước...

Giáo sư Li Zexiang - Ảnh: Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông (HKUST).
Giáo sư Li Zexiang - Ảnh: Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông (HKUST).

Giáo sư Li Zexiang hiện là một trong những nhà đầu tư thiên thần (angel investor) thành công nhất tại Trung Quốc. Nhà khoa học 61 tuổi đã đứng sau hỗ trợ hơn 60 startup nước này, bao gồm cả DJI - một công ty hàng đầu trong lĩnh vực sản xuất máy bay không người lái.

Với vai trò là nhà nghiên cứu robot, ông Li đã tiên phong trong một số đổi mới quan trọng bậc nhất tại Trung Quốc trong thập kỷ qua, từ khi Trung Quốc chỉ là  “công xưởng” của thế giới cho đến khi là điểm đến của nhiều công ty công nghệ khổng lồ.

Giáo sư Li thuộc lớp những người Trung Quốc đầu tiên du học tại Mỹ. Năm 1992, ông về giảng dạy tại Đại học Khoa học và Công nghệ (HKUST) danh tiếng ở Hồng Kông. Trong gần 3 thập kỷ tại đây, ông đã hỗ trợ nhiều startup có triển vọng trong lĩnh vực robot và trí tuệ nhân tạo (AI). Ông Li cho biết tổng giá trị thị trường của những startup này hiện là hơn 80 tỷ Nhân dân tệ (11,5 tỷ USD).

 

Trong lịch sử, các công ty Trung Quốc và công nghệ của họ chỉ là lựa chọn thứ hai của các doanh nghiệp trong nước. Nhưng hiện tại, họ đang đứng trước cơ hội để trở thành lựa chọn hàng đầu”.

Giáo sư Li Zexiang

Trong bối cảnh cuộc chiến công nghệ Mỹ - Trung, chuyên gia robot đang đóng vai trò ngày càng quan trọng. Washington có thể mạnh tay hơn nữa để ngăn sự phát triển lĩnh vực chip và AI của Bắc Kinh, vai trò của những người "ươm mầm" startup như ông Li để tạo ra các thành tựu khoa học cũng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Chia sẻ với hãng tin Bloomberg News bên lề một hội nghị ở Hồng Kông (Trung Quốc), ông Li cho rằng: “Cơ hội sinh ra từ trong khủng hoảng. Trong lịch sử, các công ty Trung Quốc và công nghệ của họ chỉ là lựa chọn thứ hai của các doanh nghiệp trong nước. Nhưng hiện tại, họ đang đứng trước cơ hội để trở thành lựa chọn hàng đầu”.

Dường như thời của ông Li đang tới khi Bắc Kinh thúc đẩy việc thay thế phần cứng và các thiết bị điện từ Mỹ, đồng thời hạn chế tầm ảnh hưởng của các "gã khổng lồ" internet nước này.

Trung Quốc đang chứng kiến ngày càng tăng lượng vốn đổ vào các lĩnh vực công nghệ cốt lõi như chất bán dẫn, robot và AI. Trong tháng này, Chủ tịch Tập Cận Bình đã tiếp tục kêu gọi Trung Quốc đẩy mạnh phát triển các công nghệ này vì lợi ích an ninh quốc gia.

Giáo sư Li nhận bằng cử nhân danh dự kỹ thuật điện và kinh tế tại Đại học Carnegie-Mellon, bằng thạc sĩ toán học và bằng tiến sĩ kỹ thuật điện và khoa học máy tính tại Đại học California, Berkeley. Ông từng nghiên cứu trong phòng thí nghiệm AI của Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) và là trợ lý giáo sư trong phòng thí nghiệm chế tạo và robot thuộc Đại học New York.

Ông nằm trong số khoảng 40 người được chính quyền Thẩm Quyến biểu dương vào năm 2020 vì vai trò trong việc giúp Thẩm Quyến vươn mình từ một làng chài hoang vắng tỉnh Quảng Đông trở thành trung tâm công nghệ phía Nam.

Ông Li đã hỗ trợ nhiều công ty công nghệ trong những năm qua như Công nghệ QKM cho các giải pháp sáng tạo robot 3C, Công nghệ ePropulsion về động cơ điện cho tàu thuyền, Công ty robot HAI Robotics, Công ty máy hút bụi Robot Narwal ... Đáng chú ý nhất trong số đó là hãng sản xuất máy bay không người lái hàng đầu thế giới DJI. Công ty DJI bắt nguồn từ đồ án tốt nghiệp của sinh viên Frank Wang về một hệ thống điều khiển cho máy bay trực thăng tại HKUST vào năm 2006.

 

“DJI là phiên bản giấc mơ nước Mỹ của Trung Quốc. “Đó là việc một tầm nhìn của sinh viên đã trở thành hiện thực mà không cần đến nguồn lực quân sự hay chính phủ".

Giáo sư Li Zexiang.

Ông Li đã cứu vãn DJI khi công ty lâm vào cảnh tài chính khó khăn, nhiều nhân viên đã nghỉ việc, một số người thậm chí bắt đầu sao chép và bán các sản phẩm của công ty. Ông đã rót vốn đầu tư 100.000 USD để DJI vượt qua giai đoạn đó. Hiện nay, ông Li đã hái trái ngọt khi DJI hiện có giá trị 15 tỷ USD và chiếm tới 70% thị trường máy bay không người lái dân dụng của thế giới.

“DJI là phiên bản giấc mơ nước Mỹ của Trung Quốc,” ông Li chia sẻ với hãng tin Bloomberg News vào tháng trước. “Đó là việc một tầm nhìn của sinh viên đã trở thành hiện thực mà không cần đến nguồn lực quân sự hay chính phủ".

Giáo sư Li và ông Frank Wang đã được trao giải thưởng tự động hóa và người máy IEEE 2019 “vì những đóng góp trong việc phát triển và thương mại hóa máy bay không người lái dân dụng, công nghệ hình ảnh trên không, tiến bộ kỹ thuật robot, đổi mới và tinh thần kinh doanh.”

Ông Tao Shizheng, người đồng sáng lập kiêm CEO công ty động cơ tàu thuyền ePropulsion, chia sẻ rằng vào năm 2012 khi công ty của ông đứng trước sự lựa chọn khó khăn giữa việc tập trung vào công nghệ hay thương mại hóa, giáo sư Li đã khuyên nên ra mắt động cơ điện công suất thấp phổ biến hơn ra thị trường trước. Quyết định đúng đắn này đã cứu công ty, ông Tao Shizheng nhớ lại.

Không phải tất cả các khoản đầu tư của ông Li đều thành công. Trong số hàng chục ý tưởng mà ông đã hỗ trợ trong những năm qua, chỉ số ít phát triển thành kỳ lân hoặc tên tuổi toàn cầu. Nhưng dù những startup có thành công rực rỡ hay không, họ cũng đã phần nào hưởng lợi từ mối quan hệ của ông Li trong lĩnh vực tài chính và công nghệ. Ông Zhang Di, người sáng lập Direct Drive Tech, chia sẻ: “Thương hiệu cá nhân của Giáo sư Li rất có ảnh hưởng trong ngành".

Trong những năm gần đây, ông Li đã mở thêm các cơ sở XbotPark trên khắp đất nước từ Ninh Ba đến Trùng Khánh. Ông cũng thành lập một quỹ đầu tư với Sequoia và Hillhouse để tài trợ trực tiếp cho các thành viên.

Ông mong muốn Xbotpark sẽ trở thành một trong những nơi sản sinh nhiều "kỳ lân" cho đất nước, trong bối cảnh Bắc Kinh chuyển hướng dòng vốn nhiều hơn sang ngành sản xuất chất bán dẫn, AI, clean tech và ô tô.

Khởi nghiệp

Hồ sơ Startup

Citigo là công ty công nghệ cung cấp những giải pháp đơn giản với chi phí tiết kiệm, giúp khách hàng nâng cao hiệu quả kinh doanh. Citigo hướng tới tầm nhìn trở thành công ty cung cấp giải pháp công nghệ cho doanh nghiệp phổ biến tại Đông Nam Á
ESBT là công ty hoạt động trọng lĩnh vực công nghệ thông tin, chúng tôi xây dựng những sản phẩm phần mềm cho cộng đồng và cung cấp dịch vụ phát triển phần mềm cho các doanh nghiệp
Lozi là một trong những ứng dụng thương mại điện tử được yêu thích nhất tại Việt Nam, kết nối hàng triệu người mua và người bán nhằm phục vụ nhu cầu mua bán trực tuyến ngày càng cao. Không chỉ là một cầu nối thương mại điện tử đáng tin cậy, Lozi còn cung cấp dịch vụ giao hàng nhanh chóng và tiện lợi chỉ trong 1 giờ, đem đến cho khách hàng những trải nghiệm mua sắm trực tuyến hiệu quả và tối ưu
Bắt nguồn từ mong muốn mang chất lượng dạy Tiếng Anh tại Trường Quốc tế đến với mọi học sinh Việt Nam, để các bạn nhỏ dù không có điều kiện kinh tế theo học tại các Trường Quốc Tế hay Trung Tâm đắt tiền vẫn có thể sử dụng Tiếng Anh tốt như người bản ngữ. Đây chính là hành trang chuẩn bị cho các em tương lai vươn ra thế giới. Chính vì lý do trên, đội ngũ sáng lập đã bắt tay vào xây dựng sản phẩm đầu tiên có tên “Chương trình học Tiếng Anh Online EDUPIA”.
Công ty TNHH SA-ACH định vị về lĩnh vững trồng rừng, phát triển gồm 3 loại cây và bốn tầng cây trên một hecta đất nhằm tạo hệ sinh thái bền vững, và nâng cao thu nhập cho bà con